خانه
دربارهٔ من
گواهی‌ها
رزومه
نوشته‌ها
استارتاپ‌ها

ایران / حقوق دیجیتال ·

هزینه‌ای که بعدتر سر می‌رسد: پیامد انسانی قطع اینترنت در ایران

پیامدهای اقتصادی، آموزشی، درمانی و روانی با وصل‌شدن اینترنت تمام نمی‌شوند.

نوشتهٔ علی امامی

هزینه‌ای که بعدتر سر می‌رسد: پیامد انسانی قطع اینترنت در ایران

قطع اینترنت، رویدادی اقتصادی است

هزینهٔ قطعی فقط تعداد ساعت‌هایی نیست که نمی‌توان به اینترنت وصل شد. مشتری ازدست‌رفته، فاکتور پرداخت‌نشده، محمولهٔ دیررسیده، کلاس لغوشده، پروندهٔ نیمه‌کاره و کاری که بعدش باید دستی انجام داد هم بخشی از هزینه‌اند. اقتصاد آنلاین ایران همین حالا هم با تحریم، تورم، فیلترینگ، راه‌حل‌های پرهزینه و دسترسی ناپایدار پیش می‌رود. بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک به تلفن، پیام‌رسان، صفحهٔ اجتماعی و درگاه پرداخت وابسته‌اند. قطع سراسری چند راه ارتباطی را هم‌زمان از دسترس خارج می‌کند.
کسب‌وکار خانگی که با قطع شبکه از کار افتاده است

سکوت، اعتماد را از بین می‌برد

برای فروشندهٔ کوچک، صفحهٔ اجتماعی ممکن است ویترین، کاتالوگ، پشتیبانی و نشانهٔ فعال‌بودن کسب‌وکار باشد. هنگام قطعی، فروشنده نمی‌تواند موجودی، پرداخت، ارسال یا تأخیر را تأیید کند؛ خریدار هم شاید سراغ گزینهٔ دیگری برود. کسب‌وکار خانگی و فریلنسر فروشگاه یا اندوختهٔ بزرگی ندارد که چند هفتهٔ بی‌سفارش را جبران کند. طراح، برنامه‌نویس، معلم، مترجم و فروشنده شاید آمادهٔ کار باشند، اما مشتری، فایل، پلتفرم و پرداختشان در دسترس نباشد. گزارش آسوشیتدپرس از قطعی طولانی سال ۲۰۲۶ زیان در حوزه‌های پوشاک، ورزش، تبلیغات و خرده‌فروشی را ثبت کرده است.

آموزش فقط یک تماس تصویری نیست

از دست‌رفتن کلاس آنلاین تنها بخش آشکار ماجراست. دانش‌آموز و دانشجو به مقاله، پرتال، فضای ابری، فرم بورسیه، پیام استاد و سند مشترک هم دسترسی ندارند. مهلت امتحان، ویزا یا درخواست دانشگاه با وصل‌شدن اینترنت از نو شروع نمی‌شود. فشار هم یکسان توزیع نمی‌شود: کسی که معلم خصوصی، حساب بین‌المللی یا راه اتصال جایگزین دارد می‌تواند بخشی از مشکل را جبران کند؛ بقیه باید به کاغذ و ارتباط‌های غیررسمی برگردند.
دانش‌آموزی کنار لپ‌تاپ بدون اینترنت از روی برگه درس می‌خواند

کار درمانی دستی می‌شود

داروخانه موجودی را بررسی می‌کند، درمانگاه نوبت‌ها را هماهنگ می‌کند، پزشک پرونده و نتیجه را می‌فرستد و خانواده دنبال دارو می‌گردد. کار کاغذی اجازه می‌دهد بخشی از خدمات ادامه پیدا کند، اما پروندهٔ تکراری، اشتباه در ثبت، خبر ازدست‌رفته، رفت‌وآمد و صف را بیشتر می‌کند. با محدودشدن دسترسی، اطلاعات عمومیِ قابل‌راستی‌آزمایی هم کمتر می‌شود، درحالی‌که شایعه همچنان می‌چرخد.
تیم داروخانه که با پرونده‌های کاغذی کار می‌کند

دسترسی، شکاف تازه‌ای می‌سازد

چند ارائه‌دهندهٔ اینترنت، دستگاه اضافه، دسترسی سازمانی، خویشاوند خارج از کشور یا راه‌حل پولی برای همه فراهم نیست. ممکن است سرویس‌های داخلی باز بمانند و هم‌زمان به‌روزرسانی نرم‌افزار، پرداخت بین‌المللی، ابزار برنامه‌نویسی، پژوهش و ارتباط با مشتری قطع شود. در نتیجه امکانات مردم هم بر اساس منابعشان فرق می‌کند و هم محل زندگی‌شان.

وصل‌شدن، بدهی فنی را باقی می‌گذارد

با برگشت ترافیک، دستگاه‌ها به‌روزرسانی امنیتی عقب‌افتاده دارند، نسخه‌های پشتیبان کهنه‌اند، پیام و پرداخت صف‌شده به‌هم‌ریخته می‌رسند و شاید حساب‌ها به ابزارهای ناامن منتقل شده باشند. کسب‌وکارها سفارش‌ها را تطبیق می‌دهند، مدرسه‌ها کارهای انجام‌شده را بازسازی می‌کنند و درمانگاه‌ها پرونده‌های کاغذی را وارد می‌کنند. وصل‌شدن شروع ترمیم است، نه بازگشت به نقطهٔ صفر.

واکنشی متناسب با مسئله

نگرانی امنیتی هنگام جنگ واقعی است، اما نمی‌توان یک جمعیت کامل را یک ریسک فنی واحد دانست. سیاست مسئولانه باید این موارد را داشته باشد:
  • مبنای قانونی روشن، دامنهٔ مشخص و تاریخ پایان؛
  • توضیح عمومی و سنجش مستقل دسترس‌پذیری؛
  • دسترسی پیوسته برای شرایط اضطراری، درمان، آموزش و تجارت؛
  • سازوکار بازبینی محدودیت‌های بیش‌ازحد؛
  • برنامهٔ بازگردانی شامل به‌روزرسانی، پشتیبان‌گیری و حمایت از کسب‌وکارهای آسیب‌دیده.
اینترنت زیرساخت ارتباطی مردم است. قطع آن ریسک را از شبکه به زندگی میلیون‌ها نفر منتقل می‌کند.

منابع

این نوشته را به اشتراک بگذارید:

بیشتر بخوانید

نوشته‌های تازه

پروژه‌های شخصی

دو پروژهٔ شخصی در حال ساخت: مدیریت مالی و Nexa

دو پروژهٔ شخصی و گزارشی صادقانه از جایی که فعلاً به آن رسیده‌اند.

ادامهٔ مطلب
ایران / حقوق دیجیتال

نشست حقوق اینترنت در ایران و غیبت مسئولان دعوت‌شده

به نشستی دربارهٔ اینترنت رفتم؛ کسانی که باید حرف‌ها را می‌شنیدند آن‌جا نبودند.

ادامهٔ مطلب